Małopolskie,  Poradnik,  Śląskie

Jura Krakowsko-Częstochowska – gdzie warto pojechać? 24 atrakcje znane i mniej znane

Jura Krakowsko-Częstochowska to magiczna kraina położona na terenie województwa śląskiego i małopolskiego. Oferuje wiele atrakcji dla turystów, a największymi są oczywiście zamki znajdujące się na Szlaku Orlich Gniazd oraz różne skałki wykorzystywane przez wspinaczy. Najwyższym szczytem Jury Krakowsko-Częstochowskiej jest Góra Janowskiego (Góra Zamkowa) znajdująca się nad Zamkiem Ogrodzieniec, mierząca 516 m n.p.m. To wzgórze znajduje się również na Szlaku Orlich Gniazd. Poniżej prezentujemy ponad 20 ciekawych miejsc, które warto zobaczyć na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.

Szlak Orlich Gniazd

Największa atrakcja Jury Krakowsko-Częstochowskiej, czyli jurajskie zamki znajdujące się na Szlaku Orlich Gniazd. Sam szlak prowadzi z Krakowa do Częstochowy i mierzy ponad 160 kilometrów. My przeszliśmy go dwa razy. Pierwszy raz w 2016 roku, a drugi w 2019 roku z dzieckiem. Ten opis i szczegóły dotyczące szlaku możesz znaleźć u nas na blogu – opis Szlaku Orlich Gniazd.

Góra Zborów o wschodzie słońca – magiczne miejsce na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej

Góra Zborów to miejsce magiczne. Mogliśmy się o tym przekonać dzień po przyjeździe na Jurę Krakowsko-Częstochowską. O wchodzie słońca w tym miejscu myśleliśmy już podczas przejścia Szlakiem Orlich Gniazd.

Pogoda zapowiadała się znakomicie, a słońce wstawało o 7:20. Skaliste wzgórze jest świetnym punktem widokowym, na którym znajdują się liczne jaskinie i miejsca wspinaczkowe. W zachodniej części rezerwatu, u podnóża Góry Zborów znajduje się Jaskinia Głęboka – jedyna w północnej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej jaskinia udostępniona do turystycznego zwiedzania. 

Góra Zborów – parking

Parking pod Górą Zborów: Samochód można zostawić przy Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego Jury. Tam znajduje się główny parking do Jaskini Głębokiej. Można zatrzymać się także przy drodze tuż numer 792 na poboczu przy czerwonym i zielonym szlaku. Współrzędne geograficzne miejsca ułatwiające dojazd: 50.572885, 19.530027.

Skały Rzędkowickie w Rzędkowicach na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej

Skały Rzędkowickie to malownicza grupa skalna, będąca jedną z największych i najpiękniejszych na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Nazwa pochodzi od pobliskiej miejscowości Rzędkowice. Skały cieszą się ogromną popularnością wśród wspinaczy, a także rowerzystów i turystów pieszych, którzy przemierzają jurajskie szlaki. Współrzędne geograficzne ułatwiające dojazd: 50.577392, 19.486343.

Jak dojść do Skałek Rzędkowickich? 

Pod Skały Rzędkowickie przyjechaliśmy tuż po wschodzie słońca. Obserwowaliśmy go z sąsiedniej Góry Zborów, która dla nas jest miejscem magicznym. Zaparkowaliśmy przy Hotelu Skalnym na parkingu przeznaczonym dla turystów wybierających się do skał. Już z okna samochodu widzieliśmy pierwszą nich – Wysoką. Dzień zapowiadał się wyśmienicie. Słońce padało nam na twarz i całkowicie oślepiało. Wybawieniem by w tym momencie były okulary przeciwsłoneczne. 

Weszliśmy w skalny świat Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Najbardziej charakterystycznym masywem skalnym należącym do tej grupy jest Okiennik Rzędkowicki, którego nazwa pochodzi od skalnego okna, rozgałęziającego się na kilka odnóg i tworzącego w ten sposób niewielką grotę. Pozostałe z nich to:

  • Kamień pod Wysoką,
  • Wysoka,
  • Mała Grań,
  • sektor Zegarowej: Baszta, Turnia Szefa, Zegarowa,
  • sektor Studniska: Studnisko, Biały Filarek, Mały Mur,
  • Turnia Cyklopa i Wielka Baszta,
  • Turnia Lechwora i Brzuchata Turnia,
  • sektor Turni Kursantów: Turnia Kursantów, Pośrednia Turnia, Narożna Turnia, Dziurawa Turnia,
  • sektor Okiennika: Okiennik, Słoneczna Turnia, Flaszka,
  • sektor Solidarności: Solidarność, Ostatnia, Pęknięta Turnia, Złomiskowa Turnia,
  • Leśna Turnia.

Wędrówka wśród Skał Rzędkowickich 

Przejście wśród skał nie zajmie więcej niż 60 minut. Obejrzymy je ze szlaku zielonego, który tamtędy przechodzi. Można zrobić sobie fajną wycieczkę, wychodząc z parkingu, idąc zielonym szlakiem na Górę Zborów, a potem wrócić się czerwonym do Zamku Morsko i czarnym do Rzędkowic. To przejście jest bardziej wymagające i powinno zająć kilka godzin. Na naszej drodze spotykamy 2 osoby i jesteśmy trochę zdziwieni, że komuś chce się tak od rana wędrować. Nas nie liczymy, bo nam się zawsze chce, bez względu na wszystko.

Wzgórze 502 – Jerzmanowice. Mekka wspinaczy skałkowych

Wzgórze 502 to pomnik przyrody, który składa się z kilku formacji skalnych, a na jego szczycie stoi betonowy słup. Atrakcja ta jest bardzo znana, odwiedzana przez turystów, ale także przez wspinaczy skałkowych. Sama popularność tego miejsca ma początek od tego, że jest to najwyższe wzniesienie na Wyżynie Olkuskiej. Współrzędne geograficzne miejsca ułatwiające dojazd: 50.200455, 19.769981.

Będąc na miejscu, zostawiamy samochód przy Wzgórzu 502. Po przejściu kilkudziesięciu metrów spokojnie wchodzimy od strony wschodniej na samą górę, z której rozpościerają się piękne jurajskie widoki. Ponoć przy dobrej pogodzie i widoczności można zobaczyć nawet Tatry. 

Skąd nazwa Wzgórze 502?

W aktualnych informacjach znajdziemy pierwszą nazwę tego miejsca jako wielkość pomiaru zrobionego na początku XX wieku. Wskazywał on wysokość 502 m n.p.m. Okoliczna społeczność tak określała to miejsce. Ze względu na to, że jest to potężna formacja, skalna można też w Internecie spotkać się też z inną nazwą, otóż: Skałą 502 bądź po prostu Grodziskiem. Jednak, aby nie znaleźć się w takiej konsternacji jak my, od razu zdradzimy Ci ciut więcej informacji na ten temat. Otóż pod koniec XX wieku zrobiono najnowsze pomiary i przyjęto, że miejsce to ma inną wysokość, mianowicie 513 m n.p.m. Patrząc na mapę, należy się kierować właśnie do skały o takim pomiarze.

Jak dojechać na Wzgórze 502?

Wzgórze znajduje się w pasie ostańców wierzchowinowych na terenie miejscowości Jerzmanowice. Leży w towarzystwie m.in. Skały Kapucyn na terenie, który jest wolny od zabudowań. Można tam trafić, kierując się drogą numer 94 od Olkusza w stronę Krakowa. Należy zaraz za stacją benzynową skręcić w lewo i kierować się na początku za niebieskimi znakami. Następnie po 750 metrach skręcić w prawo w kamienistą drogę. Aby dostać się do skały, to już jest wyzwanie. Trzeba jechać wolniej i bardzo uważać na wystające, luźne kamienie.

Coś dla wspinaczy skałkowych na Wzgórzu 502

Dla wspinaczy to miejsce idealne. Można ich spotkać, jak tylko robi się w miarę ciepło. Dla nich Wzgórze 502 to kilka formacji skalnych, które różnią się nazwą płyt, ścian, ich wysokości i różny stopień trudności wytyczonych dróg wspinaczkowych, tj.: Duży Mur, Ogródek Altruisty, Patelnia i Cebulowy Okap, Rekin, Aniołek, Pokutnik, Ukwiał. Często na trawiastym miejscu rozbijają się wspinacze i turyści ze swoimi namiotami i spędzają tutaj noc na biwaku.

Suchy Połeć w Podzamczu

uchy Połeć to charakterystyczna formacja skalna w Podzamczu na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, znajdująca się pomiędzy Zamkiem Ogrodzieniec a Grodem na Górze Birów. Dostać się do niej można idąc czerwonym szlakiem (Szlakiem Orlich Gniazd) z centrum miasteczka w stronę grodu. Od razu po minięciu z prawej strony wiaty turystycznej zobaczymy wysoką, pionową skałę z metalową barierką na szczycie. 

Jak dojść na Suchy Połeć w Podzamczu?

Na Suchy Połeć nie prowadzi żaden szlak turystyczny, jednak żeby się tam dostać od drogi asfaltowej, potrzebujemy około 5 minut. Podejście nie jest trudne, a my mieliśmy szczęście, że nocowaliśmy w kwaterze tuż pod nim. Mogliśmy sobie wyjść wieczorkiem na krótki spacer. Początkowo myśleliśmy o wschodzie słońca, jednak pogoda się zepsuła i słońce dość wcześnie zaszło na chmury. Współrzędne geograficzne ułatwiające dojazd: 50.459280, 19.552694.

Suchy Połeć w Podzamczu, Jura Krakowsko-Częstochowska

Co jeszcze warto zobaczyć w Podzamczu?

Podzamcze w naszym odczuciu to miejsce warte uwagi. Główną atrakcją jest Zamek Ogrodzieniec, jednak fajnie jest czasem zobaczyć coś innego. Warto szukać nowych perełek. Pytaliście nas, czy mieliśmy w planach odwiedziny zamku.

Przyjeżdżając do Podzamcza, wiedzieliśmy, że go odpuścimy z 2 głównych powodów. Po pierwsze byliśmy tam już 2 razy ? raz podczas wędrówki Szlakiem Orlich Gniazd i raz podczas wędrówki Szlakiem Warowni Jurajskich. Są to szlaki długodystansowe, które bardzo polecamy. Drugim powodem było poszukiwanie nowych i ciekawych miejsc i tym sposobem odkryliśmy Suchy Połeć. 

Suchy Połeć w Podzamczu, Jura Krakowsko-Częstochowska
Suchy Połeć w Podzamczu, Jura Krakowsko-Częstochowska
Suchy Połeć w Podzamczu, Jura Krakowsko-Częstochowska

Na wschodnich stokach Suchego Połcia znajdują się niemieckie bunkry oraz inne ślady umocnień. Ich zadaniem kilkadziesiąt lat temu, miała być kontrola drogi prowadzącej na Górny Śląsk. Niemcy mieli nadzieję na zatrzymanie frontu, dlatego miały także stać się jednym z ważnych węzłów oporu linii Ostwall. Miłośników historii to miejsce powinno zainteresować. Obiekt jest czynny cały rok, a wstęp jest darmowy. Szczyt jest ogrodzony barierkami i zobaczymy z niego Zamek Ogrodzieniec, Gród na Górze Birów, a także samo Podzamcze. 

Suchy Połeć w Podzamczu, Jura Krakowsko-Częstochowska

Strażnica w Suliszowicach

Strażnica w Suliszowicach jest ogrodzona, bo znajduje się na prywatnym terenie i aby ją zobaczyć trzeba na pewno mieć sokoli wzrok. Nie podejdziemy do niej zbyt blisko, dlatego możemy ją oglądać z odległości. Szkoda, że taki obiekt nie jest udostępniony turystom i w ogóle nie ma żadnej tablicy o niej informującej. Współrzędne geograficzne ułatwiające dojazd: 50.673260, 19.365237.

Strażnica Przewodziszowice – atrakcja Jury Krakowsko-Częstochowskiej

Strażnica w dawnej wsi Przewodziszowice jest kolejnym punktem na naszej mapie w ostatni dzień pobytu na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Teraz, jeśli mamy uściślić jej położenie to znajduje się na przedmieściach miasta Żarki. Strażnica została też wzniesiona w XIV wieku lub na przełomie wieków XIV i XV na polecenie króla polskiego Kazimierza Wielkiego albo księcia śląskiego Władysława Opolczyka.

Jak dojechać do Strażnicy Przewodziszowice? 

Do Strażnicy Przewodziszowice jest od tej wcześniejszej rzut beretem. Przejechaliśmy drogą numer 793 na południe do miejscowości Żarki, a następnie kierowaliśmy się na ulicę Leśniowską. Zaparkowaliśmy przed zakazem wjazdu przy zabudowaniach i ruszyliśmy za niebieskim szlakiem. Takim lekkim spacerkiem dreptaliśmy za asfaltową drogą. Wędrówka nie trwa zbyt długo, bo zaledwie 20 minut. Przecież to miejsce jest oddalone od parkingu o kilometr drogi. Współrzędne geograficzne ułatwiające dojazd: 50.644777, 19.395010.

Zwiedzanie Strażnicy Przewodziszowice

Najpierw wędrujemy lasem, a jak dochodzimy w pobliże strażnicy, to ukazuje nam się jej piękno już za ostatnimi drzewami, a po kilku krokach przyciąga swoim urokiem i wielkością. Ruiny tej strażnicy wyglądają zjawiskowo. Ogromna skała, która znajduje się na polanie ma na sobie fragment kamiennej ściany. Są to elementy pozostałości warowni, która istniała w postaci wieży mieszkalno-obronnej.

Na chwilę obecną zachował się fragment murów wieży i pozostałości fosy. Przez to, że mur jest na skale, to wydaje się, jakby to była cała potężna strażnica. W swojej świetności składała się z części murowanej i dolnej z budynkami, które były drewniane. Wejściem do murowanej części odbywało się przy pomocy drabiny. Jura Krakowsko-Częstochowska to obszar pełen tajemnic.

Rekonstrukcja

Legendy związane ze strażnicą

Legendy mówią, iż wielkie skarby zostały ukryte w szczelinie skalnej nieopodal zamku, inni twierdzą, że ukryto je w studni zamkowej, która istnieje podobno do dziś, nieco oddalona od skały zamkowej. Zasypana jest jednak kamieniami. W mgliste poranki pojawią się nad nią cień postaci z kapturem na głowie. Jest to ponoć pokutujący Kornicz ? rozbójnik pilnujący swoich łupów. Z drogi bardzo szybko pomknęliśmy, aby zobaczyć ją z bliska.

Przy niej zrobione jest miejsce do odpoczynku, czyli ławeczka. Jest też tablica z informacjami na temat tego cudeńka. My chcący ją poznać całkowicie to zdecydowaliśmy się obejść ją dookoła. I to był świetny pomysł. Obiekt robi wrażenie. Tego dnia mieliśmy napięty grafik, więc zaczęliśmy wędrówkę powrotną na parking. No nie zajęło nam to wiele, bo powrotna droga nie była dłuższa, tylko 1 kilometr tym samym wariantem co wyjście. 

Góry Towarne w Olsztynie

Między Olsztynem, w którym nocowaliśmy, a Mstowem znajdują się Góry Towarne, które są obowiązkowym punktem na naszej trasie. Zatrzymać się można kilka minut od nich, wjeżdżając w jedną z leśnych ścieżek po lewej stronie. My byliśmy na Górze Towarnej Małej znajdującej się bardziej na południe. Kilkaset metrów w górę znajduje się Góra Towarna Duża z najwyższym szczytem Lisicą 349 m n.p.m. Współrzędne geograficzne ułatwiające dojazd: 50.765979, 19.270227.

Zamek Lipowiec w Babicach na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej

Cały czas jesteśmy w jurajskiej krainie i chcemy poznać wiele atrakcji, aby zostało jak najwięcej wspomnień, a przy okazji czegoś nowego się dowiedzieć. Tak jak wiecie, mieliśmy sporą przerwę w podróżowaniu, bo aż blisko miesiąc. Tak bardzo stęskniliśmy się za nowościami, że w ciągu dni spędzonych na Jurze Krakowsko – Częstochowskiej udało się trochę pozwiedzać. W tym wpisie zabieramy Was na Zamek Lipowiec. Współrzędne geograficzne ułatwiające dojazd: 50.077124, 19.445252.

Zamek Lipowiec – parking

Zatrzymaliśmy się na parkingu przy Nadwiślańskim Parku Etnograficznym w Wygiełzowie. Miejsca tam jest na 20 samochodów. W tym dniu stały obok nas tylko dwa. Nie płaciliśmy za postój i opłat takich nie musicie się spodziewać. Żadnych tablic z cennikiem za parkowanie nie ma. 

Jak dojść do Zamku Lipowiec?

Są dwie możliwości z parkingu, aby trafić do Zamku. Otóż pierwsza (my wybraliśmy ten wariant): zwiedzamy muzeum i po dotarciu do dworu ? ostatniego punktu na mapie zwiedzania prosimy Pana z obsługi o otwarcie bramy. Byliśmy zimą, więc była zamknięta. Możliwe, że latem jest otwarta cały czas. Jeśli masz jakieś doświadczenie, to podziel się z nami w komentarzu.

Możesz wybrać drugi wariant i nie musisz zwiedzać muzeum. Wystarczy, że przejdziesz ulicą Podzamcze i skręcisz w pierwszą drogę w lewo. Od razu zauważysz zamek, a także górkę, która stoi przed Tobą otworem. Czym będziesz wyżej, tym oddech możesz mieć nieregularny, ale przy spokojnym tempie się nie zmęczysz. Najpierw będziesz dreptać po asfalcie, a następnie wraz ze szlakami farby żółtej na drzewach, ścieżką leśną dotrzesz do zamku. Ostatnie schody i przejście drewnianym podjazdem będzie zwieńczeniem wędrówki. Po wejściu za drzwi należy szukać po lewej stronie kasy, w celu zakupu biletu. 

Cennik Zamku Lipowiec w Babicach

My byliśmy w okresie zimowym i okazuje się, że zamek jest nieco krócej otwarty. Bilet kupowaliśmy w kasie w zamku. Cennik tej atrakcji ma dwie wersje i jest to zależne od dnia Twoich odwiedzin i tego, co chcesz tutaj robić. 

Jeśli zwiedzasz Zamek Lipowiec, to bilety kosztują: 

  • bilet normalny ? 8 zł
  • bilet ulgowy ? 5 zł
  • opłata za przewodnika ? 25 zł
  • bilet rodzinny (rodzice z dziećmi w wieku szkolnym) ? 20 zł
  • gra edukacyjna na Zamku Lipowiec ? 2 zł
  • gra edukacyjna Tajemnice Zamkowej Wieży ? 2 zł
  • opłata za ognisko dla grup szkolnych i turystów indywidualnych (w tym drewno i szpikulce) ? 70 zł. Opłaty dotyczą również dziedzińca dolnego.

Pozostałe informacje dotyczące cennika zamku:

  • Zamek Lipowiec zwiedzany jest przez turystów bezpłatnie w poniedziałki (oprócz dni świątecznych)
  • mieszkańcy gminy Babice: bilet ulgowy
  • opłata za zdjęcia ślubne i filmowanie ? 80 zł (wykupujący zobowiązany jest także do nabycia biletów wstępu na Zamek dla każdej dorosłej osoby).

Jeśli odwiedzasz to miejsce w weekend lub w dni, które są wolne ustawowo i chcesz połączyć to ze zwiedzaniem Skansenu to:

  • bilet łączony normalny ? 18 zł
  • bilet łączony ulgowy ? 9 zł
  • bilet łączony rodzinny (rodzice z dziećmi w wieku szkolnym) ? 45 zł

Godziny otwarcia Zamku Lipowiec i Skansenu:

  • w sezonie letnim (1 marzec ? 31 październik) od 8.00 do 18.00
  • w sezonie zimowym (1 listopad ? 28/29 luty) od 8.00 do 15.00

Zwiedzanie Zamku Lipowiec

Kierujemy się w stronę kasy i pukamy do zamkniętych drzwi. Po chwili wyskakuje wystraszony Pan, który tyle, co obierał pomarańcze. Zapach bożonarodzeniowy od razu skierował się do naszych nosów. Pan szybko wklepał bilet na kasę i pozwolił nam zwiedzać obiekt. Po przejściu korytarza dotarliśmy na plac, skąd mogliśmy obejrzeć kilka pomieszczeń.

W pierwszej kolejności udajemy się do skarbca, a zaraz obok wchodzimy do byłej piekarni, a dalej wozowni, która znajduje się naprzeciw korytarza, którym wchodziliśmy. Dalej powędrowaliśmy do magazynu i pomieszczenia ze studnią. Tu okazało się, że zaczęliśmy zwiedzać odwrotnie, niż wskazuje mapa, ale nie przeszkadzało nam to.

Ruiny były tylko dla naszej dyspozycji. Kolejnymi punktami to spiżarnia i dalej obok wieży widokowej: kuchnia, małą sień czy refektarz. Oczywiście to są ruiny, ale należy sobie wyobrazić, jak tutaj kiedyś było pięknie. Okrągła wieża bardzo zachęca, więc ruszamy szybko dalej. Przechodzimy na wyższe piętro dzięki schodom znajdującym się nieopodal kasy.

Od razu zauważamy możliwość wyjścia jeszcze wyżej. Nie zastanawiamy się długo i zaciekle walczymy z ilością schodów. Ale nagroda w postaci widoków od razu nas cieszy. Nie widzimy jakoś znacząco dużo, ale jednak pojawia się u nas uśmiech na twarzach. Szkoda, że chmury zasłoniły widoki, ale to zmusza nas, aby odwiedzić to miejsce jeszcze raz. W zamku dodatkowo zwiedzamy na sam koniec piwnicę i wracamy na parking do samochodu.     

Diabelski Most w Czernej

Diabelski Most w Czernej to jedna z atrakcji Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Już sama nazwa wskazuje, że warto się tym miejscem zainteresować. Ja dowiedziałem się o tym miejscu całkiem niedawno i wiedziałem, że w najbliższym czasie musimy tam pojechać. Niegdyś był to most. Teraz pozostały z niego tylko ruiny. Współrzędne geograficzne ułatwiające dojazd: 50.165944, 19.634782.

Most w Czernej – informacje praktyczne

Most został wybudowany w latach 1671-1691. Mierzył 18 metrów wysokości, 9,5 metra szerokości i 120 metrów długości. Co ciekawe, nazwano go mostem anielskim, ale według miejscowych był diabelskim. Patrząc na obrazy i wspomnienia go przedstawiające, można żałować, że z biegiem lat uległ zniszczeniu. Kształtem przypomina rzymski akwedukt i jest unikatową budowlą na skalę europejską. Legendy głoszą, że raz w roku odbywa się tutaj zjazd wszystkich złych duchów na czele z diabłami, a pod mostem znajduje się skarb, którego pilnuje sam diabeł.   

Diabelski Most w Czernej – gdzie zaparkować?

Podjeżdżając na miejsce nie znajdziemy tam wyznaczonego miejsca parkingowe. Należy zatrzymać się na poboczu i zejść ścieżką w kierunku wody. Wejście pod atrakcje jest darmowe. 

Miasto Mstów niedaleko Częstochowy

Jedną z głównych atrakcji Mstowa jest zespół zabytkowych stodół, do których idzie się na początku. O tym miejscu opowiedział nam Pan Adam Markowski – przewodniczący Związku Gmin Jurajskich, z którym spotkaliśmy się przed wyruszeniem na Szlak Warowni Jurajskich w kwietniu 2017 roku. Tam właśnie ten szlak ma swój początek. Idąc między zniszczonymi stodołami, pomyśleliśmy, że warto byłoby odbudować i wyposażyć jedną z nich, żeby turyści mieli porównanie. Współrzędne geograficzne ułatwiające dojazd: 50.832121, 19.288556.

Rynek w Mstowie

Trasa biegnie dalej na wzgórze, z którego bardzo dobrze widać zabytkowy, średniowieczny klasztor w Wancerzowie. Idąc w kierunku rynku, przechodzimy obok szkoły i przez cmentarz. Mstowski rynek cały w śniegu wita nas z otwartymi ramionami. Trzeba pamiętać, że wszędzie czekają na nas podpowiedzi do questa. Przechodzimy przez most nad rzeką Wartą i idziemy w kierunku klasztoru, a następnie gminy. Tam trzeba zwrócić uwagę na mapę turystyczną, a dalej w stronę głównej atrakcji Mstowa ? skały miłości. 

Co jeszcze warto zwiedzić na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej?

  1. Szlak Warowni Jurajskich,
  2. Zamek Ogrodzieniec,
  3. Ojcowski Park Narodowy,
  4. Żarki,
  5. Park Etnograficzny w Wygiełzowie,
  6. Zamek Tenczyn w Rudnie,
  7. Pustynia Błędowska,
  8. Góra Miedzianka,
  9. Brama Twardowskiego w Złotym Potoku,
  10. Olsztyn Jurajski,
  11. Wzgórze Biakło,
  12. Zamek Tenczyn w Rudnie,
  13. Dolinki Podkrakowskie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *